Zekering springt eruit? Oorzaken en oplossingen in Amsterdam

Een zekering springt eruit en u staat plotseling zonder stroom op een deel van uw woning. De koelkast doet het niet meer, de verlichting in de keuken is uit of de hele woonkamer valt weg. Het overkomt iedereen weleens — maar wat doet u als de zekering steeds opnieuw eruit springt? En wanneer is het meer dan alleen even resetten?

Als elektricien in Amsterdam zien wij bij MDK Elektro dagelijks situaties waarbij een zekering springt eruit als symptoom van een groter probleem. In dit artikel leggen wij uit wat de meest voorkomende oorzaken zijn, wat u zelf veilig kunt controleren en wanneer u een elektricien moet bellen.

Eén ding vooraf: springt een zekering eruit en komt hij direct na het resetten weer terug? Reset hem dan niet opnieuw. Een zekering die steeds uitvalt beschermt u tegen iets. Als u hem blijft terugzetten zonder de oorzaak te verhelpen, negeert u de beveiliging die uw installatie heeft — en dat kan gevaarlijk zijn.

Wat is het verschil tussen een zekering en een aardlekschakelaar?

Veel mensen gebruiken de woorden “zekering” en “aardlekschakelaar” door elkaar, maar het zijn twee verschillende beveiligingen met elk een eigen functie. Het is belangrijk dit onderscheid te kennen, omdat de oorzaak van het uitvallen bij beide anders is.

De automaat (groepsautomaat) — dit is wat de meeste mensen bedoelen als ze zeggen dat de zekering springt eruit. Een automaat beschermt een groep tegen overbelasting en kortsluiting. Als er te veel stroom door een groep gaat, schakelt de automaat uit. U herkent hem aan de kleine hendel die omlaag staat als hij uitgevallen is.

De aardlekschakelaar — dit is een ander type beveiliging dat lekstroom detecteert. Als er stroom weglekt via een beschadigde kabel, een defect apparaat of vocht in de installatie, schakelt de aardlekschakelaar uit. U herkent hem aan de grotere schakelaar met een testknopje. In moderne groepenkasten zijn er vaak meerdere aardlekschakelaars, één per sectie.

Beide kunnen eruit springen en beide hebben een andere oorzaak. Hieronder bespreken wij de meest voorkomende redenen voor beide situaties.

Zekering springt eruit door overbelasting – de meest voorkomende oorzaak

De meest voorkomende reden dat een zekering springt eruit is overbelasting. U heeft te veel zware apparaten tegelijk aan staan op dezelfde groep, het totale vermogen overschrijdt de capaciteit van de automaat en die valt uit als beveiliging.

Dit gebeurt veel in Amsterdamse woningen van voor 1980. Die woningen zijn ontworpen voor een veel lager energieverbruik dan we vandaag de dag hebben. In de jaren ’60 had een gemiddeld huishouden een paar lampen, een televisie en een koelkast. Vandaag de dag staat er in dezelfde woning een inductiekookplaat, een vaatwasser, een droger, een magnetron, een koffiemachine, een airco en tientallen andere apparaten — allemaal aangesloten op een installatie die daar nooit voor bedoeld was.

Hoe herkent u overbelasting als oorzaak?

• De zekering springt eruit op het moment dat u een zwaar apparaat aanzet, zoals de oven, de droger of de vaatwasser
• De uitval gebeurt altijd op dezelfde groep
• Als u de automaat reset en minder apparaten tegelijk gebruikt, valt hij niet meer uit
• U heeft maar weinig groepen in de meterkast — vier of vijf voor een heel appartement

Oplossing: tijdelijk kunt u apparaten over meerdere groepen verdelen. Maar de structurele oplossing is het uitbreiden van de groepenkast met extra groepen. Dat is de enige manier om uw installatie geschikt te maken voor modern gebruik. Meer informatie hierover vindt u op onze pagina over groepenkast vervangen Amsterdam.

Zekering springt eruit door kortsluiting

Kortsluiting is een andere veelvoorkomende oorzaak waarbij de zekering springt eruit — en een gevaarlijkere. Bij kortsluiting ontstaat er een directe verbinding tussen de plus- en minleiding, waardoor er een enorme stroomstoot door de bedrading gaat. De automaat reageert hier razendsnel op en valt uit ter bescherming.

Het verschil met overbelasting is hoe de zekering uitvalt. Bij overbelasting duurt het even voordat de automaat reageert — de hitte bouwt zich geleidelijk op. Bij kortsluiting valt de automaat direct uit, op het moment dat de kortsluiting ontstaat.

Veel voorkomende oorzaken van kortsluiting:

• Defect apparaat — een kapot apparaat met een intern kortsluitingsprobleem. Dit is de makkelijkste oorzaak om te vinden: koppel apparaten één voor één los en probeer de automaat opnieuw. Valt hij niet meer uit? Dan heeft u het schuldige apparaat gevonden.
• Beschadigde kabel — een kabel die is doorgesneden, gekneld of aangevreten door knaagdieren. Dit zien wij regelmatig in Amsterdamse woningen waar bij een verbouwing per ongeluk een kabel is geraakt.
• Losse verbinding in een stopcontact of schakelaar — een draad die losgeraakt is en de behuizing raakt. Dit is niet zichtbaar van buitenaf maar veroorzaakt wel directe kortsluiting.
• Vocht in de installatie — water is een geleider. Vocht in een stopcontact, schakelaar of verbindingsdoos kan kortsluiting veroorzaken.

Belangrijk: valt de zekering direct na het resetten opnieuw uit, of ziet u vonken of rookontwikkeling? Schakel dan de hoofdschakelaar uit en bel direct een elektricien. Blijf niet proberen te resetten.

Zekering springt eruit door een aardlek

Als het de aardlekschakelaar is die uitvalt in plaats van een individuele automaat, is er sprake van een aardlek. Er lekt stroom weg via een onbedoeld pad — bijvoorbeeld via een beschadigde kabelisolatie of een defect apparaat — en de aardlekschakelaar detecteert dit en schakelt uit.

Een aardlekschakelaar die eruit springt is altijd een serieus signaal. Het betekent dat er ergens in uw installatie lekstroom is — en lekstroom is gevaarlijk. Het kan leiden tot elektrische schokken bij aanraking van een apparaat of leiding.

Hoe vindt u de oorzaak van een aardlek?

• Koppel alle apparaten los van de groepen die onder de uitgevallen aardlekschakelaar vallen
• Reset de aardlekschakelaar — valt hij niet meer uit? Dan zit het probleem bij een van de apparaten
• Sluit apparaten één voor één weer aan totdat de aardlekschakelaar opnieuw uitvalt — dat is het schuldige apparaat
• Valt de aardlekschakelaar ook uit zonder apparaten aangesloten? Dan zit het probleem in de bedrading zelf — bel een elektricien

Aardlekken in de bedrading zijn niet iets wat u zelf kunt oplossen. Dat vereist professionele meetapparatuur om de lekstroom te lokaliseren en vakkundige reparatie van de beschadigde kabel of verbinding.

Zekering springt eruit door verouderde installatie

In Amsterdam heeft een groot deel van de woningvoorraad een elektrische installatie die al tientallen jaren oud is. Grachtenpanden, naoorlogse portiekflats en jaren-zeventig appartementen hebben allemaal installaties die niet meer zijn afgestemd op het huidige gebruik.

Een verouderde installatie kan om meerdere redenen problemen geven waarbij de zekering eruit springt:

• Te weinig groepen — een woning met vier groepen voor het hele appartement is simpelweg niet geschikt voor moderne apparatuur. Elke groep is overbelast bij normaal gebruik.
• Verouderde automaten — oude automaten reageren trager en minder nauwkeurig. Ze kunnen te vroeg uitvallen bij kortstondige stroompieken, of juist te laat bij echte problemen.
• Brosse isolatie — kabels van voor 1975 hebben isolatie op basis van rubber of vroeg PVC dat na veertig jaar verouderd is. De isolatie wordt bros, scheurt bij beweging en veroorzaakt lekstroom of kortsluiting.
• Aluminium bedrading — in de jaren ’60 en ’70 werd in sommige woningen aluminium bedrading gebruikt. Aluminium verbindingen kunnen loslaten en warmte produceren, wat tot uitval leidt.
• Geen aardlekbeveiliging — woningen van voor 1975 hebben vaak geen of onvoldoende aardlekschakelaars. Dat maakt de installatie minder veilig bij lekstroom.

Als uw zekering regelmatig eruit springt en u een woning heeft van voor 1980, is een volledige inspectie van de groepenkast en installatie sterk aanbevolen. In veel gevallen is uitbreiding of vervanging van de groepenkast de juiste oplossing voor de lange termijn.

Wat u zelf veilig kunt doen als de zekering eruit springt

Er zijn een aantal stappen die u zelf veilig kunt zetten als een zekering eruit springt. Doe dit altijd rustig en zorgvuldig — haast is de vijand van veiligheid bij elektra.

Stap 1 – Kijk welke automaat of schakelaar uitgevallen is

Open de meterkast en zoek de automaat of aardlekschakelaar die in de uitgevallen positie staat. De hendel wijst omlaag of staat in een tussenpositie. Noteer welke groep het is — dat helpt bij het zoeken naar de oorzaak.

Stap 2 – Koppel verdachte apparaten los

Koppel alle apparaten los die op die groep zijn aangesloten. Begin met zware verbruikers: oven, wasmachine, droger, vaatwasser. Als u niet zeker weet welke stopcontacten op welke groep zitten, koppel dan alles los in de ruimte waar u geen stroom heeft.

Stap 3 – Reset de automaat

Zet de hendel van de automaat terug omhoog. Valt hij direct weer uit? Stop dan — er is een serieus probleem dat professionele aandacht vereist. Blijft hij aan staan? Sluit dan apparaten één voor één opnieuw aan totdat u het schuldige apparaat vindt.

Stap 4 – Test de aardlekschakelaar

Als het de aardlekschakelaar is die uitgevallen is: koppel eerst alle apparaten los van de betrokken groepen, reset de schakelaar en sluit apparaten één voor één opnieuw aan. Valt de aardlekschakelaar opnieuw uit zonder apparaten aangesloten? Dan zit het probleem in de bedrading — bel een elektricien.

Stap 5 – Bel een elektricien als het probleem terugkomt

Valt de zekering opnieuw eruit na het resetten en verwijderen van verdachte apparaten? Dan is er een onderliggend probleem dat u zelf niet kunt oplossen. Bel MDK Elektro op 020 760 1122 — wij zijn 24/7 bereikbaar en kunnen de oorzaak professioneel opsporen en verhelpen.

Zekering springt eruit – wanneer moet u direct bellen?

De meeste situaties waarbij een zekering springt eruit zijn vervelend maar niet acuut gevaarlijk. Maar er zijn situaties waarbij u niet moet wachten en direct een elektricien moet bellen:

• De zekering valt direct na het resetten opnieuw uit — zelfs zonder apparaten aangesloten
• U ziet vonken in de meterkast of bij een stopcontact
• U ruikt brandlucht bij de meterkast, een stopcontact of een schakelaar
• Een stopcontact of de meterkast voelt warm aan
• U voelt een tintelende sensatie bij het aanraken van een apparaat of stopcontact
• Er is waterschade geweest in de buurt van elektra

In al deze gevallen: schakel de hoofdschakelaar uit en bel direct. Wacht niet tot de volgende ochtend.

Zekering springt eruit in Amsterdam – veelgestelde vragen

Mag ik zelf een automaat vervangen?

Nee. Het vervangen van automaten in de groepenkast is voorbehouden aan erkende elektriciens. U mag zelf de automaat resetten (terugzetten), maar niet vervangen. Een verkeerd geplaatste automaat kan brand veroorzaken of de beveiliging van uw installatie ondermijnen.

Mag ik een zwaardere automaat plaatsen zodat hij niet meer uitvalt?

Dit is een gevaarlijke misvatting. Een zwaardere automaat valt later uit, maar dat betekent dat de bedrading langer wordt blootgesteld aan overbelasting voordat er ingegrepen wordt. De bedrading kan oververhit raken en brand veroorzaken. Vervang nooit een automaat door een zwaarder exemplaar zonder advies van een elektricien.

Hoe weet ik welke apparaten op welke groep zitten?

De meeste groepenkasten hebben een overzichtje met welke groep welke ruimtes bedient. Is dat er niet? Schakel één automaat uit en kijk welke stopcontacten en verlichting niet meer werken. Herhaal dit voor alle groepen en noteer het. Zo heeft u een compleet overzicht.

Kan ik zelf controleren of mijn aardlekschakelaar werkt?

Ja — elke aardlekschakelaar heeft een testknop (T). Druk hier eens per kwartaal op. Als de schakelaar uitvalt, werkt hij correct. Als hij niet reageert, is hij defect en moet hij vervangen worden door een elektricien.

Wat kost het oplossen van een zekering die eruit springt?

De kosten hangen af van de oorzaak. Een defect apparaat is gratis op te lossen — u vervangt het apparaat zelf. Een losse verbinding in een stopcontact is een kleine klus. Een uitbreiding van de groepenkast is een grotere investering. MDK Elektro geeft altijd vooraf een duidelijke indicatie van de kosten — geen verrassingen achteraf.

Meer informatie over elektrische veiligheidsnormen vindt u bij NEN – NEN-1010 laagspanningsinstallaties en bij Liander storingen voor netbeheerderstoringen in Amsterdam.